"Әйҙә уйнарға" фестивалендә боронғо күсмә халыҡтар уйыны уйналды

Бында «Алтын ашыҡ» исемле ашыҡ уйындары буйынса II Республика чемпионаты үтте.
Чемпионатты ойоштороуҙы «Атайсал» мәҙәни үҙәгенең художество етәксеһе Зилә Лира башлап ебәрә, ата-бабаларыбыҙҙың йолаларын иҫкә төшөрөү өсөн ошо уйынды тергеҙергә ҡарар итә.
Боронғо заманда “Алтын ашыҡ” уйыны Азияның күсмә халыҡтары араһында киң таралған булған, әммә хәҙер онотолған.
Зилә Лираны ҡасандыр был уйынға Белорет районында йәшәгән өләсәһе Хөббиямал һәм олатаһы Яхья өйрәткән булған.
- Чемпионатта Әбйәлил, Мәсетле, Белорет һәм Өфө райондарынан ҡунаҡтар ҡатнашты. Күп балалар Р. Ғарипов исемендәге 1-се Башҡорт республика гимназия-интернатынан килгән. Был гимназия уҡыусыһы Асҡар Ибәтуллин инде икенсе тапҡыр еңеү яуланы. Әбйәлил районынан Рамаҙан Моратшин да, былтырғы кеүек үк, икенсе урын алды. Үҙ чемпиондарыбыҙҙы Бөтә донъя күсмә халыҡтар уйындарына әҙерләйәсәкбеҙ», — тип һөйләне Зилә Лира.
Борон уйын өсөн эре мөгөҙлө мал йәки һарыҡтың һөйәге ҡулланылған, бәкәл быуынындағы һәм бот һөйәге араһында урынлашҡан бәләкәй һөйәк алынған. Уны таҙартҡандар, ныҡ тоҙло эретмәлә бешергәндәр, шунан һөйәк күҙҙе ҡамаштырырлыҡ аҡ төҫкә ингән һәм оҙаҡ һаҡланған. Әҙерлек ҡыуышлығына ҡурғаш, ә борон бай уйынсылар көмөш йәки хатта алтын һипкән булған. Шулай итеп, уйын һөйәге ашыҡ килеп сыҡҡан. Хәҙер чемпионатты ойоштороусылар ашыҡты 3D принтерҙа баҫтыра.
Күсмә халыҡтарҙың ашыҡ уйынының асылы һөйәктәр ырғытыуҙа, тәү ҡарашҡа ул урыҫтарҙың “лапта” уйынын хәтерләтә. «Әйҙә уйнарға» фестиваленең бөтә көндәрендә лә Республика халыҡ ижады үҙәге сатырында ошо уйынға өйрәтеү буйынса оҫталыҡ дәрестәре үтә.