Бәләкәй генә сәбәп
Был хәл 2000-се йылдарҙа Үзбәкстандың Ташкент ҡалаһында була.Ҡорбан ғәйетенән һуң, бер йәш үзбәк егете күршеләренә ҡорбан итен өләшә. Бына ул бер ишек янында туҡтай һәм уйлана башлай: туҡылдатырғамы әллә туҡылдатмаҫҡамы? Уйланы-уйланы ла, шулай ҙа туҡылдатырға булды. Ишекте күрше – был өйҙәге һәм күрше өйҙәрҙәге берҙән-бер рус милләтле инәй аса.– Һаумыһығыҙ, Вера апай.
– Һаумыһығыҙ.
– Мин һеҙгә Ҡорбан итенән әҙерәк өлөш сығарырға теләгәйнем.
– Рәхмәт, кәрәкмәй. Был бит һеҙҙең байрамығыҙ. Башҡаларға бирегеҙ.
– Юҡ, юҡ. Һеҙ бит – беҙҙең күрше. Беҙ һеҙҙе ҡорбан итенән мәхрүм иткебеҙ килмәй. Алығыҙ, алығыҙ. Зинһар.
– Эй, рәхмәт, улым. Рәхмәт, рәхмәт. Хоҙай һеҙгә һаулыҡ бирһен.
Был шишәмбе көн була.
Иртәгәһенә, шаршамбы көндө, был үзбәк егете подъезда күршеһен – баяғы рус әбейен тап итә. Әбей уға былай тип әйтә:
Мине иғтибарҙан ситтә ҡалдырмауығыҙ ныҡ күңелемә ятты. Төнө буйы йоҡлай алманым. Мин уйланым да уйланым: шунса ғүмер кисереп, ошоғаса сиркәүгә лә, мәсеткә лә барғаным булманы. Хоҙай бит берәү. Шуға мин уйлайым: һеҙҙең арағыҙҙа йәшәгәс, әллә миңә һеҙҙең динегеҙҙе ҡабул итергәме икән?
Кесаҙна көнө был йәш егет әллә ҡайҙандыр ҡайтып килгән күрше әбейҙе тағы осрата. Улар иҫәнләшкәс, әбей былай тип әйтә:
– Уйланым-уйланым да, бөгөн мәсеткә барып ҡайтырға булдым. Мин мөслимә булып һаналһын өсөн, унда мулла миңә ниндәйҙер һүҙҙәрҙе әйтергә кәрәк, тине. Һәм мин уларҙы әйттем. Хәҙер инде мине мөслимә тип иҫәпләһәгеҙ ҙә була.
Иртәгә, йома көндө, был әбей вафат була.
Был йәш егет ерләүҙе ойоштора. Егеттең ҡатын-ҡыҙ туғандары әбейҙе йыуа һәм кәфенгә урай. Күрше өйҙәрҙә йәшәүсе кешеләр ни өсөн рус әбейен мосолмандарса ерләүҙәренә аптырай.
Был йәш егет әйтә:
– Бына мин носилкаларҙы күтәреп барам һәм бер нисә генә көн элек уның фатирының ишеге төбөндә баҫып тороп, туҡылдатырғамы әллә туҡылдатмаҫҡамы тип уйлап торғанымды иҫемә төшөрәм.
Бына шундай бәләкәй генә сәбәп һәм ниндәй һөҙөмтә!