Академик

Әхәт ИШБУЛАТОВ.

"АКАДЕМИК"
Совет заманында, уҡып һөнәр алғас, ҡырға китеп, командировкаларҙа йөрөп, ер-һыу күреп ҡайтыу күп йәштәр өсөн тәбиғи күренеш була торғайны. Ул мажаралы сәйәхәттәр, әлбиттә, мине лә урап үтмәне. Шулай итеп, мәктәпте тамамлап, ҡырға сығып китеп, туғыҙ йыл самаһы йөрөп алғас, кире тыуған яҡтарға юлландым.

Ауылға ҡайтыуыма, әмәлгә ҡалғандай, тракторсылар курсы асылып тора икән. Мин, оҙаҡ уйламай, яҙылып, уҡыуҙы башлап та ебәрҙем. Шуҡ егеттәр был курстарҙы "Академия" тип кенә ебәрә ине. Уның уҡыуы булғас, практикаһы ла була бит инде. Яҙ еткәс, беҙҙе иген сәсеү эшенә – совхоздың Һаҡмар бүлексәһенә –ебәрҙеләр. Ҡәҙимге генә сәсеп йөрөй инек, ямғырҙар башланып китте һәм беҙҙең эш туҡтап ҡуйҙы. Тап шул мәлдә, Сибайҙан ауылдаш Мөрит ағай Ғайсинды ултыртып, совхозға яғыулыҡ тейәп, атайым ҡайтып килә икән.
– Мөрит ҡустым, бүлексәгә һуғылып, минең малайҙы ғына алып ҡайтайыҡ әле, академияла уҡып йөрөй, хәҙер бында практикала, – ти икән атай. Мөрит ағай өнһөҙ генә риза була, башын сайҡап-сайҡап ала, ти.
Уларҙы күргәс, мин йәһәт кенә йыйына һалдым да, машинаға инеп тә ултырҙым. Яңыраҡ ҡына ҡаланан ҡайтҡас, өҫтөмдә матур ғына кейем-һалым: башта ҡалпаҡ, өҫтөмдә йылҡылдап торған ҡара тужурка, ә ҡулда дипломат. Мөрит ағайым, бер килке өнһөҙ барғас, һорай ҡуйҙы:
– Ҡустым, ҡайһы академияла уҡып йөрөйһөң, Өфөләме, әллә..?
Мин, аңлап етмәй:
– Юҡ, – тием, – Темәс "академия"һында. Тракторсылар булып сығабыҙ!
Бик оҙаҡ көлдө Мөрит ағайым. Баҡһаң, ул бик ныҡ аптырап килгән икән. Шулай булмай ни, ябай ғына шофёр-Рәхимйәндең улы академияла уҡыһын әле! Хәҙер мәрхүм инде ағай, йәне йәннәттә булһын. Мине күргән һайын: "Һаумы, академик", – тип ҡаршы ала торған ине.